تماس با ما   صفحه اصلي   نقشه سایت   انگليسي   العربيه   اردو  
نسخه چاپي

معرفی


نمودار ساختار اجرایی منشور توسعه فرهنگ قرآنی
 
2016-09-19_10-52-22-(1).jpg

رویکردهای طراحی ساختار اجرایی منشور
الف- تصميم‌سازي و تصميم‌گيري مشاركتي
شوراي توسعه فرهنگ قرآني، شورايي متشكل از مديران عالي دستگاه‌هاي فرهنگي و قرآنی دولتي و عمومي و صاحب‌نظران مؤسسات قرآني مردمي است. 1 كميسيون‌هاي تخصصی و كارگروه‌هاي علمي شورا نيز تركيبي از همين سه بخش است. اين تركيب علاوه بر رسميت بخشيدن به فعاليت‌هاي بخش‌هاي مختلف، زمينه‌هاي لازم براي جلب مشاركت بخش‌هاي فعال در حوزه‌هاي قرآني را در فرآيند تدوين و تصويب مصوبات شورا و كميسيون‌ها فراهم مي‌آورد.

ب- تأمين پشتوانه حقوقي
استقرار شوراي توسعه فرهنگ قرآني در مجموعه شوراي عالي انقلاب فرهنگي تأمين‌كننده مشروعيت و در عين حال مقبوليت فعاليت اين شورا خواهد بود. ارتباط مستقيم شورا با رهبري نظام و حوزه‌هاي علميه، عضويت مديران اصلي نظام و دستگاه‌هاي فرهنگي كشور در شوراي عالي انقلاب فرهنگی و جايگاه اين شورا در تعامل با مجلس شوراي اسلامي و هيأت وزيران، پشتوانه‌هاي حقوقي و در عين حال معنوي لازم را براي به رسميت شناخته شدن و نفوذ تصميمات شورا در بدنه دستگاه‌ها و مجموعه فعالان قرآني كشور فراهم مي‌آورد. ضمن آن كه تشكيلات شوراي عالي انقلاب فرهنگي فرادستگاهی و فرابخشی است و تحولات مديريتي کشور تأثير كمتري در آن دارد. همچنین تشکیل کمیسیون‌های تخصصي شورا در وزارتخانه ها ابزارهای اجرایی لازم را در اختیار شورا قرار می دهد و تعلق و اهتمام دولت نسبت به امور قرآنی را به دنبال خواهد داشت.
از سوی دیگر بر اساس ماده 9 منشور، مصوبات شورای توسعه فرهنگ قرآنی براي همه نهاد‌هاي دولتي، عمومي و مردمي لازم‌الاجرا است و بر اساس ماده 8، این مصوبات با امضای رئیس شورا که دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی است برای اجرا ابلاغ و همزمان در روزنامه رسمی کشور درج می‌شود. 2
دیگر ضمانت‌های اجرایی این ساختار عبارتند از: مشارکت مجلس شورای اسلامی در فرآیند تصویب و نظارت بر اجرای مصوبات شورا توسط دستگاه‌ها، امکان پیشنهاد مصوبات لازم به مراجع تصمیم‌گیری دیگر خصوصاً مجلس شورای اسلامی و هیئت وزیران3  و امکان نظارت و گزارش گیری از همه دستگاه های فرهنگی و اجرایی از جایگاه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
از حیث سلبی نیز انجام مسئولیت‌های واگذار شده به شورای توسعه فرهنگ قرآنی، از ظرفیت و توان نهادها و دستگاه‌های قرآنی فعال موجود خارج است. با توجه به سابقه رقابت برخی دستگاه ها در تولیت امور قرآنی، استقرار تولیت نظام توسعه فرهنگ قرآنی در دستگاه اجرایی خاص، امکان تمرکز همه امور قرآنی در دستگاه متولی، تضعيف نقش راهبردي دبيرخانه شورا و تبديل آن به ابزار اعمال قدرت سازماني را به دنبال خواهد داشت.
بنابراین شوراي عالي انقلاب فرهنگي که مسئوليت مهندسي فرهنگي و مديريت عالي فرهنگي كشور را به عهده داشته و به تعبیر مقام معظم رهبری مدظله العالی قرارگاه فرهنگی نظام جمهوری اسلامی ایران است، تنها جایگاه با قابلیت پذیرش مسئولیت های واگذار شده در منشور و تولیت نظام توسعه فرهنگ قرآني و مدیریت عالی فعاليت‌هاي قرآني کشور است.

ج- تقسيم كار ملي
در مدل ساختاري شوراي توسعه فرهنگ قرآني و كميسيون‌هاي وابسته، نوعی تقسيم كار ملي در حوزه قرآني صورت گرفته است. در اين ساختار مديريت عالي و راهبردي توسعه فرهنگ قرآني در زمينه‌هاي فرهنگ‌سازي و نظام‌سازي قرآني و راهبري فعاليت‌هاي قرآنی كشور به شوراي توسعه فرهنگ قرآني سپرده شده است كه ریاست آن بر عهده دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي است. همچنين طبق ماده 7 منشور، مديريت ستادي حوزه‌هاي مختلف فعاليت‌هاي قرآني در قالب كميسيون‌هاي تخصصی شورا انجام مي‌شود كه با توجه به وظايف ذاتي دستگاه‌هاي فرهنگي كشور بر اساس مصوبه اولین جلسه شورا، مدل تقسيم كار جدول صفحه بعد براي آن پيش‌بيني شده است. 4 در اين مدل دولت مسئوليت دارد به وظايف خود در حوزه‌هاي آموزش عمومي، پژوهش، آموزش عالی و فعاليت‌هاي تبليغي ترويجي قرآنی عمل کند و از مشاركت فعال نهادهاي تخصصي مانند مراکز مديريت حوزه‌های علميه، سازمان تبليغات اسلامي، دفتر تبليغات اسلامي و سازمان صدا و سيما مستقيماً كمك بگیرد و با حضور و همکاری آنان و ساير مراكز دست‌اندركار مؤثر در هر حوزه، زير نظر شورا، نسبت به راهبری و هماهنگی ستادي حوزه‌هاي مختلف فعاليت‌هاي قرآني و توسعه آن اقدام کند. بدیهی است وظایف اجرایی دستگاه ها و نهادهای مختلف بر اساس شرح وظایف و مأموریت های قانونی هر یک انجام می شود؛ اما هماهنگی ستادی و راهبردی آن به صورت مشارکتی در قالب مصوبات کمیسیون طراحی شده و به اجرا در می آید.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------
1. طبق ماده 5 منشور توسعه فرهنگ قرآنی، دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي (رئيس شورا)،  وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي (نایب رئیس شورا)، وزير آموزش و پرورش، وزير علوم، تحقيقات و فناوري، وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزیر ورزش و جوانان، رئيس نهادهاي قرآني وابسته به دفتر مقام معظم رهبري، نماينده شوراي عالي حوزه‌هاي علميه، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، رئيس سازمان تبليغات اسلامي، رئيس دفتر تبليغات اسلامي، رئيس سازمان اوقاف و امور خيريه، رئيس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، نماينده رئيس سازمان صدا و سيما، نماينده كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي، نماينده كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي، سه نفر از صاحب‌نظران مؤسسات قرآني مردمي و دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی از اعضای شورا هستند.
2. طبق بند 3 ماده 8 صرفاً در برخی موارد كه مصوبات شورا مستلزم تصميم‌گيري در سطح شوراي عالي باشد اين كار انجام مي‌شود.
3. برای نمونه در تاریخ 15/10/1389 به پیشنهاد شورای توسعه فرهنگ قرآنی، ماده چهار برنامه پنجم به شرح ذیل به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید: «در اجرای منشور توسعه فرهنگ قرآنی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، معاونت موظف است حداکثر تا پایان سال دوم برنامه، اسناد راهبردی توسعه حوزه‌های آموزش عمومی، تبلیغ و ترویج، پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور را براساس پیشنهاد شورای توسعه فرهنگ قرآنی تهیه و برای تصویب به هیأت وزیران تقدیم کند.»
4. در جلسه اول شورای توسعه فرهنگ قرآنی که با حضور رئیس¬جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد به استناد ماده 7 منشور و تبصره ذیل آن «نحوه و ترتیبات تقسیم مأموریت¬ها و وظایف قرآنی دستگاه¬های کشور» به تصویب رسید.  به موجب ماده پنج این مصوبه، هر یک از وزراتخانه‌های مسئول در هر حوزه موظفند نسبت به تمهید سازوکارهای لازم برای پشتیبانی از فعالیت کمیسیون‌های تخصصی حداقل در سطح اداره‌کل تحت نظارت وزیر اقدامات لازم را انجام دهند.