تماس با ما   صفحه اصلي   نقشه سایت   انگليسي   العربيه   اردو  
قوانين و مصوبات > مصوبات شورای توسعه فرهنگ قرآنی > اولویت های پژوهشی مطالعات قرآنی
نسخه چاپي

اولویت های پژوهشی مطالعات قرآنی


اولویت های پژوهشی مطالعات قرآنی
جلسه شماره 16 | مورخ 1393/03/31
مصوبه شماره 75313/و | مورخ 1393/04/31


 

 
کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور در جلسه 16 مورخ 1393/3/31 بر اساس مصوبه جلسه سوم مورخ 1393/3/20کارگروه توسعه پژوهش قرآنی در راستای وظایف خود در راهبری تأمین منابع دانشی و انسانی نظام توسعه فرهنگ قرآنی و تدوين سياست ­ها‌ و جهت­ گیری­ های کلان نظام ملی پژوهش و آموزش عالی قرآنی در جهت بهره‌گيري حداکثری از ظرفيت‌هاي مراکز آموزش عالی حوزوی و دانشگاهی و تشویق بخش­ های پژوهشی و طلاب و دانشجویان به انجام پژوهش­ های کاربردی و توسعه­ ای با تأکید بر رویکرد راهبردی، هم سو با اهداف و راهبردهای ذیل، اولویت­های پژوهشی مطالعات قرآنی اعم از پایان­ نامه، مقاله و طرح پژوهشی را به شرح زیر تصویب کرد.
اهداف[1]
1.   تأمین دانش مورد نیاز جهت مدیریت راهبردی توسعه فرهنگ قرآني
2.   هدايت فرآيندهاي آموزشي و پژوهشي قرآني به سمت کاربردي کردن تعاليم قرآني در زندگي فردي و اجتماعي
3.   بهره­ گيري حداکثري از ظرفيت و توانمندی­ های علمی دانشجویان و طلاب حوزه­ هاي علميه
4.   زمینه­ سازی ارتقاي نظام تعليم و تربيت، نظام رسانه­ اي، نظام تبليغات ديني و ساير نظام ­هاي مؤثر با الهام از تعاليم قرآن کريم
5.   توسعه نظريه ­پردازي در نظام­ هاي فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي مبتني بر معارف قرآني
6.   گسترش تعاملات مرکز با مؤسسات آموزشي و پژوهشي حوزوی و دانشگاهی و جریان­ سازی رویکردهای نوین
7.   ایجاد و تقویت انگیزه ­های دانشجویان و طلاب علاقمند و حمایت از ایده­ هاي خلاقانه
راهبردها[2]
1.   زمینه­ سازی تحقق اهداف و راهبردهای منشور توسعه فرهنگ قرآنی
2.   زمینه­ سازی تحقق اولویت­ها، راهبردها و اقدامات علمی­ قرآنی نقشه جامع علمی کشور
3.   زمینه­ سازی تحقق بندهای قرآنی علمی­ و فرهنگی برنامه پنجم توسعه
4.   ابتناي حداکثري فعاليت­هاي قرآني بر مطالعه، کارشناسي و تحقيق شايسته
5.   توسعه و ارتقای نگرش راهبردی و نظام ­مند به فرآیندهای امور قرآنی کشور
6.   ترویج فرآیندهای علمی مدیریت دانش قرآنی
اولویت­های پژوهشی مطالعات قرآنی
الف - محور هماهنگ­سازي امور قرآني
اولویت­ها شاخص  اولویت
1.   تولید مبانی و ادبیات علمی و اصطلاح شناسی (ترمینولوژی) مفاهيم پايه نظام توسعه فرهنگ قرآني و زیر­نظام ­های آموزش عمومي قرآن، آموزش عالي قرآني، پژوهش قرآني و فعاليت­هاي تبليغي ­ترويجي قرآنی 1
2.   روش­ شناسی (متدولوژی) پژوهش­ های کاربردی امور قرآنی 1
3.   شناسایی، تحلیل و آسیب­ شناسی پيشينه و وضع موجود فعاليت­ه اي ساماندهی و هماهنگ ­سازی قرآني در داخل و خارج از کشور 2
4.   بازآفرینی و مدل­ سازی مدیریت امور قرآنی 3
5.   شاخص­­ سازی، سنجش و ارزیابی:
5.1.    سرمايه­ ها و منابع نهادی، انساني، دانشی، ارتباطی و مادّی نظام توسعه فرهنگ قرآنی در داخل و خارج از کشور
5.2.    عملکرد دستگاه ­ها، نهادها، مؤسسات و گروه­های آموزشی، پژوهشی، تبلیغی ­ترویجی و مدیریتی دولتی، عمومی و مردمی قرآنی
5.3.    فرآیندهای سياست‌گذاری، هماهنگي و تسهيل، نظارت و ارزيابي نظام توسعه فرهنگ قرآنی و وضعیت تولیت آن
5.4.    مدیریت امور آموزش عمومی قرآن، پژوهش و آموزش عالی قرآنی، تبلیغ و ­­ترویج قرآنی در داخل و خارج از کشور
5.5.    مدیریت امور فرهنگ­ سازی و نظام ­سازي قرآني
2
6.   رصد، آینده ­پژوهی و آینده ­نگاری امور قرآنی 3
 
ب - محور فرهنگ­سازي قرآني
اولویت­ها شاخص  اولویت
7.   تولید مبانی و ادبیات علمی و اصطلاح ­شناسی (ترمینولوژی) مفاهيم پايه فرهنگ­ سازی قرآني 1
8.   روش­ شناسی (متدولوژی) پژوهش­ های کاربردی فرهنگ ­سازی قرآنی 1
9.   شناسایی، تحلیل و آسیب­ شناسی پيشينه و وضع موجود فعاليت­ هاي فرهنگ­­ سازي قرآني در داخل و خارج از کشور 2
10. مدل­ سازی و ارتقای آفرینش­ های هنری و رسانه­ اي قرآنی در حوزه فرهنگ عمومي (نمادسازي و تبليغات رسانه‌اي و محيطي، محاورات و ...) و سبک زندگی ­قرآنی 3
11. طراحی شاخص­، سنجش و ارزیابی وضعیت تولید، نشر و عرضه آثار و محصولات قرآنی در داخل و خارج از کشور 2
12. رصد، آینده­ پژوهی و آینده­ نگاری فرهنگ قرآنی 3
 
ج محور نظام­سازي قرآني
اولویت­ها شاخص  اولویت
13. تولید مبانی و ادبیات علمی و اصطلاح­شناسی (ترمینولوژی) نظام­سازی قرآني 1
14. روش ­شناسی (متدولوژی) پژوهش­ های تخصصی (بنیادی و توسعه­ای) قرآنی و بین­ رشته­ ای و فرارشته­ ای قرآنی و روش­ شناسی نظریه ­پردازی قرآنی
15. تولید و توسعه معرفت علمی در علوم انسانی مبتنی بر معرفت شناسی، هستی شناسی و روش شناسی مبتنی بر قرآن کریم و پارادیم­ های آن
1
16. شناسایی، تحلیل و آسیب­ شناسی پيشينه و وضع موجود فعاليت­ هاي نظام ­سازي قرآني در داخل و خارج از کشور 2
17. بازآفرینی و مدل­سازی مرجعیت معرفتی و هویت­سازی تمدنی قرآن کریم بر پایه منابع دانشی و نهادی 3
18. شاخص­­ سازی، سنجش و ارزیابی نظریه ­پردازی قرآنی 2
19. رصد، آینده ­پژوهی و آینده­نگاری دانش قرآنی 3
 
 
 

جدول اصطلاحات و تعاریف
اصطلاح تعریف / تحلیل مفهومی
اولویت مجموعه موضوعات هم­ گون و هم ­راستا که با توجه به محدودیت منابع، برای رسیدن به اهداف کلان، نسبت به سایر موضوعات دارای تفوق، مزیت، رجحان و برتری در انتخاب هستند.
موضوع مفهوم کلی و زمینه های مطالعاتی که می­ توان عناوین و مسائل مختلفی را از آن تولید کرد.
عنوان عبارتی که مستقیماً نمایانگر مسأله و محتوای پژوهش می ­باشد.
مسأله سؤال، مشکل یا شبه ه­ای که پژوهشگر در جهت تجزيه و تحليل و در نهايت اثبات يا نفي آن یا تبیین کمیت و کیفیت آن تلاش می­کند.
پژوهش فرایند پردازش اطلاعات، برخوردار از انتظام، متعلق به گستره خاصی از علوم و دارای هویت جمعی است كه به نوآوری می‏‌انجامد.
نظام توسعه
فرهنگ قرآنی
مجموعه ای متشکل از بخش‌های قرآنی دستگاه­ها و نهادهای دولتی، عمومی و مردمی که به عنوان یکی از زیر‌ نظام­ های نظام فرهنگی کشور برای تحقق توسعه فرهنگ قرآنی فعالیت می کنند.
توسعه فرهنگ قرآنی تعمیم و تعمیق شناخت و ایمان به قرآن و ارتباط و انس با آن و تحقق مضامین آیات قرآنی در رفتار فردی و اجتماعی اقشار مختلف جامعه.
امور و  فعالیت­های قرآنی  فعالیت­ هایی که به منظور شناخت و شناساندن قرآن و معارف آن و تقویت ایمان به قرآن و انس با آن و بهره گيري فرد و جامعه از قرآن انجام می شود. این فعالیت ­ها شامل چهار حوزه آموزش عمومی قرآن، آموزش عالی و تخصصی قرآن، پژوهش­های قرآنی و فعالیت های تبلیغی ترویجی قرآنی است.
آموزش عمومی قرآن برنامه­های آموزشی مربوط به خواندن و درک مفاهیم و معارف قرآن که براي انس آحاد جامعه با قرآن و استفاده از آن ارائه می شود.
آموزش عالی قرآنی برنامه­های آموزشی که به منظور تربیت نیروی انسانی متخصص فعالیت­ های مختلف قرآنی اجرا می شود. اين برنامه­ها در دو قالب رشته هاي دانشگاهي و حوزوي و آموزش­هاي آزاد تخصصي مي باشد.
پژوهش قرآنی  پژوهش هایی که با هدف شناخت قرآن و معارف آن و وظایف فرد و جامعه نسبت به قرآن و چگونگی تحقق توسعه فرهنگ قرآني در جامعه انجام مي شود .
فعالیت­های
تبلیغی­ترویجی قرآنی
فعالیت­ هایی که با به کارگیری دانش، روش و ابزارهای مختلف هنر و ارتباطات، به منظور گسترش توجه و اشتياق نسبت به قرآن كريم و توسعه فرهنگ قرآني در جامعه انجام مي شود.
هماهنگ­سازی
امور قرآنی
مطالعات ساماندهی و هماهنگ سازی امور قرآنی، مطالعاتی است که در راستای ایجاد هماهنگی بین دستگاهای دولتی، موسسات و گروههای فعال غیر دولتی در جهت هم­افزایی و ارتقای فعالیت های قرآنی در سطح ملی و  بین ­المللی انجام می شود.
فرهنگ­سازي قرآني تعالي نگرش افراد جامعه نسبت به قرآن كريم در حوزه باور، علم و عمل که از طریق توسعه آموزش عمومی قرآن و توسعه فعالیت های تبلیغی‌‌ترویجی قرآنی انجام می شود.
نظام‌سازي قرآني بازطراحی نظام‌هاي اقتصادي، اجتماعي، سياسي و فرهنگي و خرده‌نظام‌های آن مبتنی بر مفاهيم و معارف قرآنی.
 
 

[1] . برگرفته از منشور توسعه فرهنگ قرآنی
[2] - برگرفته از منشور توسعه فرهنگ قرآنی، نقشه جامع علمی کشور و قانون برنامه پنجم توسعه